Het Gemeentearchief Zaanstad is in feite het geheugen van de Zaanstreek. Het beheert de archieven van allerlei overheden, personen, families, bedrijven en instanties, maar heeft meer dan archieven alleen.

Hier vind je ons adres en de openingstijden.

De laatste informatie over afwijkende openingstijden i.v.m. de feestdagen vind je door hiernaast op Nieuws te klikken.

Wat vindt u bij het Gemeentearchief?
Bijna alles in het gemeentearchief Zaanstad is openbaar en gratis in te zien. Het Gemeentearchief beheert de archieven van de plaatsen en voormalige rechtsgebieden waaruit op 1 januari 1974 de gemeente Zaanstad is ontstaan, namelijk:

• Assendelft (incl. Nauerna), van 1399 tot 1973;
• Koog aan de Zaan, van 1642 tot 1973 ;
• Krommenie (incl. Krommeniedijk), van 1587 tot 1973;
• Westzaan, van 1395 tot 1973;
• Wormerveer (incl. Westknollendam), van 1617 tot 1973;
• Zaandam, van 1613 tot 1973;
• Zaandijk, van 1621 tot 1973.

Ook vindt u het archief van de gemeente Oostzaan van 1597 tot 1973 en archieven van vele Zaanse bedrijven (zoals Lassie en Wessanen), verenigingen (zoals de Zaandamsche Lawn Tennis Club) en families (zoals Honig, Van Wessem) die hun sporen in de Zaanstreek hebben nagelaten. Het oudste stuk dat bij het Gemeentearchief Zaanstad wordt bewaard, is een akte uit Westzaan van 1395.

Via direct zoeken in de collecties (zie menu links) vind u alle archieven die het gemeentearchief in huis heeft.

De meeste bronnen, vooral genealogische, maar ook bij voorbeeld kranten, zijn verfilmd en met behulp van microfiches te raadplegen.

Het Gemeentearchief beschikt over een atlascollectie met vele afbeeldingen over de historie en het heden van de Zaanstreek. Eind 2000 is een begin gemaakt met het digitaliseren van de collecties.

Sinds 2005 zijn bijna alle atlascollecties (foto's, prenten en tekeningen, reproducties, prentbriefkaarten, kaarten en technische tekeningen, affiches, kalenders en dia's), totaal ongeveer 85.000 afbeeldingen, op de beeldbank te bekijken en voor een deel te bestellen.

Via direct zoeken in de collecties (zie menu links) vindt u de link naar de beeldbank of klik op de volgende link: Beeldbank van het Gemeentearchief.

Het archief heeft een audiovisuele collectie met films over de Zaanstreek en cd's en grammofoonplaten van Zaanse coryfeeën als Aafje Heynis, de George Baker Selection en De Dijk.

De historische bibliotheek is de rijkst voorziene collectie boeken, brochures en kranten die er over de Zaanstreek te vinden is. Via 'direct zoeken in collecties' (zie menu links) vindt u de bibliotheektitels die het Gemeentearchief in huis heeft. Bij het Gemeentearchief kunt u de boeken kosteloos inzien, ze worden niet uitgeleend. Voor het lenen van boeken over de Zaanstreek kunt u terecht bij 'de Bieb voor de Zaanstreek' (de openbare bibliotheek) in Zaanstad.

Wat doet het Gemeentearchief voor u?

In de studiezaal van het Gemeentearchief kunt u terecht met vragen over de Zaanse geschiedenis. Het Gemeentearchief doet zelf geen onderzoek. Maar u bent hartelijk welkom om zelf speurwerk te komen doen. De studiezaalmedewerkers helpen u kosteloos bij het zoeken van een antwoord op uw vragen. De meest gebruikte archieven kunt u zonder wachttijden op microfiches raadplegen.
Ook kunt u, op afspraak, oude film- of geluidsfragmenten bekijken of beluisteren.Van het materiaal dat in de schatkamers van het Gemeentearchief ligt opgeslagen, kunt u tegen betaling een reproductie (fotokopie, foto, afdruk) verkrijgen.

Wilt u een kijkje achter de schermen nemen? De medewerkers van het Gemeentearchief verzorgen voor groepen op afspraak graag een rondleiding.

De afbeeldingen op deze pagina:

• Handvest van Claes van Assendelft, 1564 (oud archief Assendelft, inv. nr. 682);
• Het oostelijke deel van de Dam in Zaandam, gezien vanuit het Noorden, 1684 (Atlas: kaartboeck Jan van Heijmenberg);
• Het havenkantoor in Zaandam, ca. 1960 (Atlas);
• Schutter van de burgerwacht van Westzaandam, 1789 (bibliotheek, bergnr. 00.554)