Het Zaanse rioleringssysteem
Vroeger loosden mensen hun afvalwater gewoon op sloten, grachten en rivieren. Dat was toen geen probleem. Water heeft immers een zelfreinigend vermogen; bacteriën in het water breken afvalstoffen af. Tegenwoordig is het zelfreinigende vermogen van het water niet meer voldoende. Bacteriën kunnen de grote milieubelasting niet aan. In de jaren zestig legde de gemeente Zaanstad daarom de eerste riolering aan die het afvalwater afvoerde naar de rioolwaterzuivering.
Zaanstad heeft vier verschillende rioleringssystemen:
- gemengde riolen (regenwater en afvalwater samen)
- verbeterde gemengde riolen
- gescheiden riolen (regen- en afvalwater apart)
- verbeterde gescheiden riolen.
1. Gemengd riool
Het deel van de stad is aangesloten op een gemengd riool. Dit vervoert afvalwater én regenwater naar de rioolzuiveringsinstallaties. Bij zware regen is de capaciteit van het riool onvoldoende. Er komt dan een deel van het water uit de riolering via de overloop in het oppervlaktewater terecht.
2. Verbeterd gemengd riool
Bij een verbeterd gemengd riool is een bassin ingebouwd. Dit vangt bij zware regenval het overtollige water op. Zo stroomt het niet direct naar het oppervlaktewater. Bij zeer zwaar weer kan ook het bassin overlopen. Maar dat gebeurt dan veel later dan bij het normale gemengde stelsel. Bovendien heeft het aanwezige vuil de tijd gehad om te bezinken. Het blijft achter in het bassin en kan, als het bassin weer droog staat, worden verwijderd. Zaanstad heeft een aantal van deze bassins gebouwd.
3. Gescheiden riool
Woonwijken en industrieën worden ook aangesloten op een gescheiden systeem. Hiermee wordt voorkomen dat rioolwater via de noodoverlopen in het open water terecht komt. Bij het gescheiden systeem gaat het afvalwater naar de zuiveringsinstallatie, regenwater stroomt direct naar open water. Voordeel: de rioolwaterzuiveringsinstallatie hoeft minder water te verwerken. Nadeel: de gemeente moet twee riolen aanleggen en onderhouden. Bovendien kan straatvuil zoals hondenpoep en olieresten via de straatputten direct in het open water terechtkomen.
4. Verbeterd gescheiden riool
Om te voorkomen dat straatvuil direct in het open water terecht komt, kiest de gemeente tegenwoordig voor verbeterd gescheiden riolen. Het eerste regenwater komt niet rechtstreeks in het oppervlaktewater terecht, maar gaat naar de rioolwaterzuiveringsinstallatie. Hiermee wordt voorkomen dat straatvuil direct in het oppervlaktewater terecht komt. Dit systeem past de gemeente toe in nieuwbouwwijken. En, indien mogelijk, bij de vervanging van verouderde rioolstelsels.
Al deze stelsels komen voor in Zaanstad. In het buitengebied komen nog panden voor die niet zijn aangesloten op de riolering. Deze worden de komende jaren alsnog aangesloten op de riolering of voorzien van een systeem voor Individuele Behandeling van Afvalwater, de zogenaamde IBA's.
