Watersysteem Hollands Noorderkwartier
Het Hollands Noorderkwartier is een bonte verzameling van polders en veenweidegebieden. Die liggen lager dan Noordzee, de Waddenzee, het IJsselmeer en het Markermeer. Als we het water niet zouden beheren, zou bijna het gehele gebied onder water staan. Hoe werkt het watersysteem van Hollands Noorderkwartier?
Gemalen zorgen er – dag en nacht – voor dat de polders en veenweidegebieden droog blijven. Het teveel aan water in de sloten van deze gebieden wordt opgepompt naar het stelsel van hoger gelegen brede watergangen rondom deze gebieden: de boezem. Vanuit de boezem gaat het water, via gemalen of sluizen, vervolgens naar het buitenwater: Noordzeekanaal, Noordzee en Marker- en IJsselmeer.
In droge perioden wordt uit het IJsselmeer en het Markermeer zoet water ingelaten. Dit water komt via hetzelfde boezemsysteem binnen en wordt vervolgens verdeeld over de gebieden met een watertekort. Dat water wordt ook gebruikt om waterlopen met een slechte waterkwaliteit door te spoelen.
Boezemstelsels
In het landschap is de boezem goed te herkennen. Zij ligt iets hoger dan de omringende polders. De boezemwateren liggen als een netwerk van aderen langs de polders. Ze worden ook gebruikt voor de scheepvaart en voor recreatie. Er zijn drie boezemstelsels in het Noorderkwartier: de Schermerboezem, de Amstelmeerboezem en de Vereenigde Raaksmaats- en Niedorperkoggeboezem.
Daarnaast zijn er een paar gebieden die rechtstreeks – dus niet via een boezemsysteem – water afvoeren naar het buitenwater (IJsselmeer, Markermeer, Noordzeekanaal). Dit zijn de Wieringermeer, West-Friesland en Waterland.
Gemalen
Twee gemalen, de Helsdeur in Den Helder en het Zaangemaal in Zaandam, bemalen de Schermerboezem. Daarnaast kan een aantal spuisluizen water afvoeren naar het Markermeer, het Noordzeekanaal en de Noordzee. Dat kan alleen als het water daar lager staat dan in de Schermerboezem.
Het nieuwe gemaal Kolhorn zorgt ervoor dat de Vereenigde Raaksmaats- en Niedorperkoggeboezem water kan afvoeren naar de Amstelmeerboezem. De Amstelmeerboezem wordt zelf niet bemalen, maar voert het water, via een spuisluis, naar de Waddenzee af.
Aan- en afvoer
Jaarlijks wordt in Hollands Noorderkwartier in totaal zo'n 1,3 miljard m3 water afgevoerd naar het buitenwater. Ongeveer 350 miljoen m3 water wordt vanuit het Markermeer en het IJsselmeer het gebied ingelaten.
Waterkeringen
Waterkeringen, zoals duinen, dijken, dammen en kades, beschermen ons gebied tegen overstromingen en wateroverlast. Het hoogheemraadschap is verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud. Primaire waterkeringen houden het water tegen van de Noordzee, het IJsselmeer, het Markermeer en het Noordzeekanaal. Regionale waterkeringen scheiden polders van elkaar.
Wat doet Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier?
Om bestand te zijn tegen de klimaatsveranderingen, investeert het hoogheemraadschap de komende jaren 100 miljoen euro in het watersysteem met de volgende maatregelen:
• het graven van 1.200 hectare waterberging in Noord-Holland. Hier kunnen flinke
hoeveelheden water worden opgeslagen
• het vergroten van gemaalcapaciteit. Hiermee kan er meer water in kortere tijd worden wegpompt
• het verbreden en automatiseren van stuwen
Meer leest u op www.hhnk.nl
