Wilhelminasluis
De Provincie Noord-Holland gaat de Wilhelminasluis vernieuwen. De sluis dateert uit 1903 en is niet groot genoeg voor de binnenvaartschepen van de toekomst. Begin 2013 is de aanbesteding afgerond en gaf de provincie aannemer Heijmans de opdracht voor het ontwerpen en realiseren van het project. De voorbereidingen vinden plaats in 2013 en de daadwerkelijke uitvoering start in 2014. Uiterlijk mei 2015 is de nieuwe sluis klaar.
Toen de sluis in 1903 in gebruik werd genomen had deze, behalve voor het doorlaten van de scheepvaart, ook een belangrijke functie in het waterbeheer. Vanaf de jaren ’60 werd daarvoor het naastgelegen Zaangemaal gebruikt. Daarmee kwam de waterbeheerfunctie van de Wilhelminasluis grotendeels te vervallen. Wel maakt de sluis nog deel uit van de primaire waterkering en vormt het een belangrijke schakel in de bescherming van het land tegen het water. De Wilhelminasluis was van het hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier. Sinds 2010 is de sluis in eigendom en beheer bij de provincie Noord-Holland.
Naar een moderne schutsluis
Kortom, na meer dan een eeuw dienst te hebben gedaan is de Wilhelminasluis aan vervanging toe.
De provincie Noord-Holland gaat de sluis vervangen door een volledig nieuwe schutsluis met een doorvaartbreedte van 14 meter, een kolklengte van circa 156 meter en een drempeldiepte van 4,7 meter. Het wordt een lange rechte sluis, dat is voor de combinatie van beroepsvaart en recreatievaart veiliger. De recreatievaart ligt straks bij het passeren van de sluis achter de beroepsvaart. Door de moderne rechte vorm zal het schutproces in de toekomst ook efficiënter verlopen. Naast het moderniseren van de sluis worden ook beide bruggen vernieuwd.
Schakelpunt tussen oost en west
De vernieuwing van de sluis biedt een uitgelezen kans voor een kwaliteitsimpuls, waarbij het sluiscomplex meer dan nu een onderdeel wordt van de stad. Die kwaliteitsimpuls zorgt voor een aantrekkelijke openbare ruimte. Een plek waar het fijn is om te zijn, om van de boten en de reuring te genieten.
De sluis vormt ook het schakelpunt tussen het centrum, met zijn vernieuwde gracht, aan de ene kant en de oostelijke Zaanoever aan de andere kant. Deze kwaliteitsimpuls is essentieel als stapsteen naar een kwaliteitsverbetering van op termijn de Prins Hendrikkade en de Burcht en de mogelijke private ontwikkelingen langs de Peperstraat. Door de historische kwaliteiten van de plek beter te benutten wordt het Zaanse karakter van het sluizencomplex onderstreept. Zo wordt gekeken of het mogelijk is om de Groote Sluis weer in gebruik te nemen voor de pleziervaart. De plannen voor het sluiscomplex staan beschreven in het stedenbouwkundig programma van eisen en in een beeldkwaliteitplan.
Overlast tot een minimum beperken
Het vernieuwen van de sluis is een langdurig en ingrijpend proces. Bewoners en bedrijven in de omgeving van de sluis zullen het zeker merken. Samen met de gemeente, bedrijven langs de Zaan en andere gebruikers heeft de provincie gekeken naar mogelijke omleidingroutes voor verkeer over de weg, omleidingroutes voor de scheepvaart en andere maatregelen die de hinder beperken. Ook gebruikers van de vaarweg krijgen te maken met de gevolgen van de bouw.
In het voorjaar van 2013 organiseert de provincie samen met aannemer Heijmans informatiebijeenkomsten voor belanghebbenden en belangstellenden. Tijdens de zomer van 2014 worden zowel de Wilhelminasluis als de twee bruggen twee maanden gestremd. Tijdens de stremming zijn er alternatieve routes beschikbaar voor het wegverkeer, de scheepvaart en het openbaar vervoer. Voor voetgangers en fietsers komt er een tijdelijke brug bij de sluis.
Planning vernieuwen Wilhelminasluis en bruggen
Voorbereidingen 2010-2013
Uitvoering 2014-2015
Meer informatie over de werkzaamheden aan de Wilhelminasluis is te vinden op de website van de provincie Noord-Holland: www.noord-holland.nl/wilhelminasluis
