Duurzaamheid – De duurzame stad

De afgelopen vier jaar is er veel beleid gemaakt om de energietransitie samen met partners in de stad inhoud te geven, zoals de Regionale Energie Strategie 1.0 en de Transitievisie Warmte. De komende vier jaar staat uitvoering van dit beleid centraal.
Het aantal huishoudens met energiearmoede die problematische schulden krijgen, neemt naar verwachting toe als gevolg van de stijgende energieprijzen. Samen met de woningcorporaties werken wij vanuit de prestatie- afspraken aan het verduurzamen en isoleren van huurwoningen. We maken lokale initiatieven mogelijk, zoals de Zaanse Energie Koöperatie of de Green Business Club. We leggen de nadruk op de uitvoering van ons duurzaamheidsbeleid met een programmatische aanpak die leidt tot versnelling. We creëren hiervoor een duurzaamheidsfonds van € 2,0 miljoen.

Zaanstad heeft in 2020 het Schone Lucht Akkoord ondertekend. Het Actieplan Luchtkwaliteit 2021-2030 geeft invulling aan het Zaanse uitvoeringsprogramma Schone Lucht Akkoord. Samen met de Zaanse industrie, onder andere in samenwerking met ZaanstadMaakstad, voeren we de lobby richting het Rijk op om de industrie schoner en duurzamer te laten zijn. We leggen daarbij, zolang die niet wettelijk verplicht zijn, geen bovenwettelijke maatregelen of normen op. We realiseren ons dat er voldoende ruimte beschikbaar moet zijn op het elektriciteitsnetwerk als grote bedrijven verder willen verduurzamen en elektrisch rijden een hoge vlucht neemt. Samen met het Rijk, MRA en de provincie werken we aan oplossingen. Zaanstad staat op het standpunt dat de hinder van Schiphol moet afnemen. Onder hinder valt niet alleen geluid, maar ook luchtverontreiniging. Het beschermen van de gezondheid en leefkwaliteit moet een meer prominente rol krijgen in de discussie over Schiphol. Wij zetten ons ervoor in dat Schiphol tot minstens 2023 niet meer groeit en pleiten voor het afschaffen van nachtvluchten.

De stikstofdepositie in de Zaanse en omliggende Natura 2000-gebieden is veel te hoog. Dat is slecht voor de natuurwaarde en de biodiversiteit. Tegelijkertijd stagneren hierdoor momenteel ook ruimtelijke en/of economische ontwikkelingen.

Het Rijk en de provincies zijn aan zet om de stikstof- depositie op de N2000-gebieden in Nederland substantieel te verlagen. Door het uitblijven van effectieve maatregelen van het Rijk en de provincies en het steeds wijzigende beleid lukt het niet of nauwelijks om de stikstofdepositie op korte termijn substantieel te verlagen.

De gemeente heeft behoefte aan een duidelijk(er) kader voor wat ze zelf kan en wil doen in het stikstofdossier. Ook is er behoefte aan een afwegingskader om eventuele stikstofruimte die ‘vrij komt’ te kunnen gebruiken voor woningbouwprojecten en/of infraprojecten. Daarom zetten wij maximaal in op een lobby-agenda richting het Rijk en de provincie Noord-Holland en stellen we hier in 2023 extra capaciteit voor beschikbaar (€ 0,1 miljoen).

We geven uitvoering aan de Regionale Energiestrategie 1.0, als het gaat om de aangewezen plekken van windturbines en zonnepanelen. Zonnepanelen op daken en op het land én windturbines in het Noordzeekanaalgebied. Het plaatsen van windturbines mag alleen daar waar deze woningbouw niet in de weg staan. De RES 1.0 wordt medio 2023 opgevolgd door de RES 2.0.

We zijn tegen het openen van nieuwe op hout gestookte biomassacentrales voor het warmtenet van Zaanstad. Liever zetten wij in op het ontwikkelen van nieuwe energiebronnen, zoals aquathermie als alternatief voor aardgas.

Zaanstad wil een gezonde leefomgeving zijn. Niet alleen voor mensen, maar ook voor dieren en planten. Dat betekent dat de stad zich uiterlijk in 2050 goed aangepast heeft aan het veranderende klimaat. Het wordt steeds warmer en er zijn vaker hittegolven. Ook zijn er hevigere regenbuien die voor wateroverlast zorgen. Bovendien komen er meer en langdurige perioden van droogte voor. Daarom vergroenen we de openbare ruimte, planten we meer bomen en zorgen we ervoor dat nieuwe gebieds- ontwikkelingen klimaatbestendig zijn. Ook werken we samen met partners in de stad aan versterking van de biodiversiteit en het dierenwelzijn. We creëren een fonds van € 4,0 miljoen om de komende periode uitvoering te geven aan het Bomenbeleidsplan 2020-2050, het Groen- en Waterplan en het Uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie, waarmee we zichtbaar vormgeven aan het gebiedsgericht vergroenen van de stadse omgeving en daarmee ook het vergroten van de biodiversiteit.

We zien natuur- en milieueducatie als essentieel voor onze toekomstige generaties. Zo willen we volwaardige schooltuintjes ook in Zaanstad Noord mogelijk maken.

We versterken de natuur en het landschap in Zaanstad. We pakken de opgaven van bodemdaling, klimaatadaptatie, biodiversiteit, toekomstbestendige landbouw en recreatie in samenhang en in samenwerking met partners in het gebied op. Een goed voorbeeld is de werkwijze Integrale Gebiedsvisie Polder Westzaan, waarin thema’s als de verbrakking van het water, de veenweide met weidevogels, toekomstige landbouw en de recreatieve beleving zijn opgenomen.

Op basis van de evaluatie van de huidige wijze van afvalscheiding, voeren we met de raad het debat over de toekomst van het scheiden van afval in Zaanstad.
De circulaire economie en recente initiatieven op het gebied van bijvoorbeeld het hergebruik van textiel en beton ondersteunen wij van harte. Deze innovatie past bij Zaanstad en zorgt voor een nieuwe soort werkgelegenheid. Het behoud van de zomerroute voor het GFT-afval door de HVC dekken we uit de afvalstoffenheffing.

We realiseren ons dat veranderingen in onze huidige voedselproductie en -consumptie een bijdrage leveren aan een duurzame toekomstbestendige stad en de klimaat- verandering. Er zijn verschillende Zaanse ondernemers die innovatief werken aan lokaal geproduceerde plantaardige producten. Samen met de gemeenteraad willen wij initiatieven ontplooien die op de lange termijn de consumptie van dierlijke eiwitten verminderen en de productie van plantaardige eiwitten vergroten.

Financiële consequenties (Bedragen x € 1.000)