Een rechtvaardige overheid

In onze dienstverlening staan de waarden ‘gastvrijheid’ en ‘bereikbaarheid’ centraal. Onze inwoners en ondernemers worden gastvrij behandeld in alle contacten met onze ambtenaren en voelen zich welkom in het stadhuis voor alle vragen en het uiten van ideeën. Onze website en brieven zijn voor iedereen te begrijpen en persoonlijk contact is altijd mogelijk.

Onnodige regeldruk schaffen wij af. Waar nodig helpen we bij het aanvragen van vergunningen of het organiseren van kleinschalige evenementen. In onze contacten met mensen, die (tijdelijk) ondersteuning nodig hebben, gaan wij uit van een open grondhouding. Deze grondhouding gaat uit van vertrouwen en oprecht en aandachtig luisteren. Het uitgangspunt is dat we kijken waar de mogelijkheden liggen. We investeren fors in het verbeteren van onze dienstverlening.

We werken aan een kwaliteit die past bij een stad die groeit. Daar hoort bij dat de gemeente haar medewerkers goed faciliteert om die gastvrijheid te bieden. We onderzoeken een toegankelijk steunpunt voor paspoorten en rijbewijzen in Zaanstad Noord.

We willen deze periode gericht werken aan verbetering van de rollen die raad, college en organisatie elk hebben én versterking van het samenspel tussen deze drie. We hebben een coalitieakkoord op hoofdlijnen opgesteld. Dat geeft ons ruimte om verschillende onderwerpen samen met de gemeenteraad in een raadswerkprogramma vorm te geven. De wens om een raadswerkprogramma te sluiten, komt voort uit de wens op een andere manier politiek te bedrijven. Een manier die niet polariseert maar juist raadsfracties bindt en raadsdebatten meer inhoudelijk maakt.

Als coalitiefracties zoeken wij de samenwerking in de gemeenteraad actief op en zijn we als raad gezamenlijk aan zet om het college van een duidelijke richting te voorzien. Daarbij geven wij het college een heldere opdracht mee om tot zichtbare resultaten toe komen op enerzijds de thema’s die wij in dit coalitieakkoord benoemd hebben en anderzijds de thema’s die wij als raad als geheel belangrijk vinden. We zien dit als een nieuwe werkwijze die het samenspel tussen raad, college en organisatie de komende vier jaar bevordert.

In de tijd van corona en, recenter nog, met de opvang van Oekraïense vluchtelingen zien wij een enorme buurtkracht in onze Zaanse samenleving. Onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties zijn binnen korte tijd in staat om kwetsbare mensen hulp te bieden.

Wij waarderen deze kracht en maken meer gebruik van de kennis, ervaring en ideeën van de inwoners en organisaties in Zaanstad. We stimuleren de veerkracht in de samenleving om te komen tot een bondgenootschap van gemeente, inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners. We kiezen voor langdurige verbintenissen met andere partners die elkaar aanvullen en versterken.

We experimenteren met verschillende instrumenten van participatie, zoals burgerraden, jeugdraad en Right to Challenge. Om hiervan serieus werk te maken en voor het ondersteunen van het raadswerkprogramma investeren we in de organisatie en de griffie (0,2 miljoen).

De regionale samenwerking tussen gemeenten en in de externe netwerken worden steeds belangrijker. Ons bondgenootschap met medeoverheden heeft ons de afgelopen jaren veel kansen en middelen op het gebied van de woningbouwontwikkeling en de aanpak van kwetsbare wijken opgeleverd. De financiering van noodzakelijke investeringen (voor het oplossen van bijvoorbeeld een infrastructureel knelpunt) is mogelijk dankzij regionale en landelijke geldstromen.

Wij vragen het college een actieve lobby te voeren bij partners en andere overheden (Rijk, provincie, EU) voor extra kansen voor de stad. Hiervoor is de komende jaren
€ 0,1 miljoen extra beschikbaar.

Zo komt het Rijk met nieuwe budgetten en fondsen, waarvan gemeenten kunnen profiteren. Het gaat onder meer om een budget van € 5,6 miljard voor klimaat en energie, € 7,5 miljard voor een goede ontsluiting van de woningen in de veertien verstedelijkingsgebieden en daarbuiten en € 900 miljoen voor een nieuwe tranche Regio Deals, waarin het Rijk en regio’s samenwerken. We zijn ons bewust van de mogelijkheid dat het Rijk cofinanciering door gemeenten verlangt.

We zetten de samenwerking voort met ministeries en provincies, in de Metropool Regio Amsterdam (MRA), de Vervoersregio en de regio Zaanstreek-Waterland. Daarbij continueren of verstevigen we de actieve lobby bij het Rijk op thema’s als stikstof, energietransitie, jeugdhulp, bereikbaarheid en luchtkwaliteit. Voor voortgang en oplossingen op deze dossiers zijn we als gemeente immers afhankelijk van medeoverheden. Ook in Europa zijn diverse relevante netwerken actief en deze worden steeds belangrijker voor Nederlandse steden. Zaanstad kan alleen in Europa effectief zijn door samen te werken met de MRA en de Vereniging Nederlandse Gemeenten.

We kiezen voor gebiedsgericht werken, waarbij de opgaven in een gebied, wijk of buurt leidend zijn. Het gebiedsgericht werken stelt ons in staat te differentiëren in de aanpak in de verschillende wijken en buurten. In elke wijk is de opgave anders. Soms betekent dit dat we ongelijk moeten investeren om meer gelijkheid te realiseren, zoals in Zaandam Oost. Waar je wieg staat mag in Zaanstad geen invloed hebben op de kansen die je krijgt op goed onderwijs en een passende baan. Gebiedsgericht werken stelt college en gemeenteraad in staat om in bepaalde wijken, op basis van onderbouwde informatie, keuzes te maken en accenten te leggen. Dit vraagt om een transparante uitleg waarom we ergens het één wel doen en ergens anders niet

In Zaanstad accepteren we geen enkele vorm van discriminatie, racisme of straatintimidatie. Iedereen moet zichzelf kunnen zijn. Iedereen moet zich veilig voelen in Zaanstad, ongeacht gender, leeftijd, geloof, culturele identiteit of seksuele oriëntatie. Daarom voeren we de aangenomen motie Actieplan tegen straatintimidatie uit. Het is heel belangrijk dat iedere Zaanse vrouw veilig over straat moet kunnen zonder te worden lastiggevallen, gekwetst, beledigd, bedreigd of zich in haar persoonlijke vrijheid beperkt te voelen. In de uitbreiding van het aantal medewerkers voor handhaving nemen wij de aanpak van straatintimidatie mee en betrekken wij Zaanse vrouwen bij het ontwikkelen van het veiligheidsbeleid in Zaanstad.

Zaanstad is een gemeente waar veel verschillende nationaliteiten met en naast elkaar leven. De stad kent een lange traditie als het gaat om emancipatie, kunnen meedoen en de bestrijding van discriminatie. We blijven met respect voor elkaar de dialoog aangaan over maatschappelijke onderwerpen als discriminatie en integratie. We blijven inzetten op het breed bespreekbaar maken van het slavernijverleden en zorgen ervoor dat we elkaar niet uitsluiten. We voeren het aangenomen initiatiefvoorstel ten aanzien van het actualiseren Uitvoeringsplan Anti-discriminatiebeleid 2019-2020 en versterken daarbij de samenwerking met Bureau Discriminatie Zaken.

Zaanstad blijft zich profileren als regenboogstad. We dragen de LHBTIQ+ gemeenschap in Zaanstad een warm hart toe en voeren de Zaanse Regenboognota daadkrachtig uit. We zetten ons samen met de Zaanse Regenboog in om de veiligheid, weerbaarheid en acceptatie van LHBTIQ+ inwoners te vergroten en daarmee discriminatie tegen te gaan. Dit is onder meer zichtbaar door het regenboog- zebrapad en doordat de regenboogvlag wordt gehesen op internationale ‘Coming Out Day’. We organiseren in 2025 het evenement Roze Zaterdag om de acceptatie van de LHBTIQ+ inwoners te vergroten.

Inclusie blijft de norm binnen de eigen gemeentelijke organisatie. De inspanningen om een inclusieve organisatie te creëren, zetten we intensiever voort. Daarbij gaat het onder meer om trainingen onbevooroordeeld werven en selecteren.

Zaanstad vindt het belangrijk om de inclusiviteit in de organisatie te vergroten om zo de besluitvorming beter en completer te maken. We doen dit om optimaal te kunnen reageren op de toenemende complexiteit van maatschap- pelijke vraagstukken.

Zaanstad heeft en behoudt een evenwichtige organisatie als het gaat om man-vrouw (non-binaire) verhoudingen en leeftijdsopbouw. Er moet blijvend aandacht zijn voor de obstakels die mensen ervaren op de werkvloer wegens hun sekse, gender of seksuele oriëntatie. Zodat iedereen gelijke kansen krijgt op de werkvloer, om hun talenten te ontwikkelen en om de gewenste carrière te maken.

Financiële  consequenties (Bedragen x € 1.000)

In de begroting is structureel ruimte voor vijf wethouders. De afgelopen bestuursperiode is gewerkt met 7 wethouders. Daarvoor zijn incidentele middelen toegevoegd aan de begroting. Nu het aantal wethouders afneemt van 7 naar 6 wethouders, zijn er minder incidentele middelen nodig.