Gezondheid – De gezonde stad
Een gezonde levensverwachting, oftewel de jaren die men in gezondheid doorbrengt, hangt sterk samen met de sociaaleconomische positie van mensen en met de kwaliteit van hun woonomgeving. Zaanstad telt relatief veel inwoners met een lager inkomen. In de stad staat de gezonde leefomgeving bovendien continue onder druk van een levendige industrie en doorkruisende (snel)wegen.
We zien gezondheid in het licht van het brede welzijn van onze inwoners. Het gaat er niet alleen over of je ‘ziek’ bent of niet. Het gaat ook over de kwaliteit van de openbare ruimte, de luchtkwaliteit en de maatschappelijke voorzieningen (buurthuizen, sportzalen). Én het gaat over de financiële situatie van onze inwoners, hun bestaans- zekerheid. Als rondom de vele nieuwe woningen goed bereikbare, groene en veilige gebieden voor rust en ontspanning worden ingericht, draagt dat bij aan de gezondheid van alle Zaankanters.
We zetten in op voldoende individuele voorzieningen, waarbij wij in staat zijn maatwerk te leveren aan onze inwoners. Daarnaast leggen we de nadruk op collectieve voorzieningen die op wijk- of buurtniveau effectief zijn op basis van de uitdagingen in een bepaalde wijk of buurt.
De komende jaren neemt de vergrijzing toe in Zaanstad. Samen met de gemeenteraad willen we nadenken over hoe wij ons als stad voorbereiden op een vergrijzende populatie.
De problemen in de jeugdhulp spelen ook nog steeds in Zaanstad. Zo is er een groot gebrek aan gekwalificeerd personeel. Ook nemen de aanvragen voor de zogeheten ‘lichte jeugdhulp’ nog steeds toe. De kosten zijn de afgelopen jaren gestegen zonder dat gemeenten hiervoor voldoende door het Rijk zijn gecompenseerd. We investeren in een preventieve en structurele aanpak van de oorzaken van de toenemende vraag naar jeugdhulp. We garanderen dat er altijd zorg beschikbaar is voor kinderen die echt specialistische zorg nodig hebben.
Focus
Hieronder leest u wat onze focus is.
We willen een aanpak ontwikkelen die de gezondheid van alle Zaankanters bevordert. We concentreren ons daarbij op de fundamentele oorzaken, zoals de bestaanszekerheid van mensen. We zien dat armoede één van de meest genoemde oorzaken van een ongezonde levensstijl en overgewicht is. We hebben aandacht voor de mentale gezondheid van inwoners. Kwetsbare mensen krijgen passende hulp en huisvesting. Mantelzorg is van onschatbare waarde, we ondersteunen en ontlasten mantelzorgers optimaal.
We zetten het bestaande beleid op het beperken van overgewicht, roken en alcoholgebruik voort. In dit Zaans Preventieakkoord blijven we samenwerken met het ZMC, de GGD, de woningbouwcorporaties, huisartsen, Sportbedrijf Zaanstad en De Zaanse Uitdaging. We versterken de uitvoering en sturing op het preventieve gezondheidsbeleid (€ 0,09 miljoen) en zetten minder in op kleine losse projecten.
We gaan kijken hoe we de huidige afspraken na afloop van de contractperiode met de wijkteams in samenwerking met de raad, de stad en de professionals beter vorm kunnen geven. Op die manier willen we alle kennis beter benutten om in een vroeg stadium een hulpvraag te herkennen en daarmee de effectiviteit van de zorgverlening te vergroten.
Daarnaast houden we een lange termijn regie op de bestrijding van woonoverlast (€ 0,25 miljoen) binnen de gemeente Zaanstad. Hiermee kunnen we gerichter en gecoördineerd actie ondernemen wanneer sprake is van woonoverlast en hebben we een duidelijk aanspreekpunt voor de inwoner.
In het Burgemeester In ’t Veldpark continueren we de persoonsgerichte aanpak van de overlastgevende personen. Hiervoor stellen we € 0,05 miljoen voor de komende vier jaar beschikbaar.
We worden landelijk actief bij de hervorming van de Jeugdhulp en gaan daarover intensief met het Rijk in gesprek. Met behulp van preventieve maatregelen en het netwerk van gezinnen, normaliseren we de vraag naar hulp en kiezen we voor maatregelen die bewezen effectief zijn. Voorbeelden hiervan zijn de jongerenwerkers en de inzet van ervaringsdeskundigen.
Zo verwachten we ook het aantal uithuisplaatsingen omlaag te brengen en de wachtlijsten te verkorten. We zorgen voor een zorgvuldige overgang voor 18-jarigen van de Jeugdhulp naar andere vormen van ondersteuning. We nemen de aanbevelingen over de specialistische jeugdhulp van de Rekenkamer over. Genoemd daarin worden het risicomanagement, de monitoring en de informatie over de specialistische jeugdhulp richting de raad.
Om als stad tegemoet te komen aan de behoeften van onze oudere inwoners, werken wij samen met uiteenlopende maatschappelijke en zorgpartners aan de strategische agenda Ouder Worden. De belangrijkste ambities richten zich op voldoende passende woningen en woonvormen zoals Knarrenhofjes en een Thuishuis. Deze komen zoveel mogelijk in de eigen wijk, omgeven door goede voorzieningen en een gevarieerd zorgaanbod. We bestrijden de eenzaamheid onder ouderen en stimuleren daarom verschillende activiteiten, van de koffie-inloop van de wijkteams tot de Valentijnsactie van het Regio College. We sluiten aan bij de landelijke campagne om Zaanstad meer dementievriendelijk te maken. De gemeente gaat trainingen over herkenning van dementie actief aanbieden binnen de eigen organisatie, maar ook aan externe partners zoals wijkteams, woningbouwcorporaties en zorgpartners.
Sporten bij verenigingen en bewegen in de openbare ruimte helpen onze jeugd gezond op te groeien en houden onze ouderen vitaal. Behalve een positieve bijdrage aan de gezondheid hebben sport en het verenigingsleven een preventieve en sociale functie. Sportmaatjes of verenigingen signaleren vaak vroegtijdig of er problemen thuis zijn en of er een vorm van ondersteuning nodig is.
Sport verbroedert en leert jongeren ook spelenderwijs belangrijke sociale vaardigheden. Dit is de reden waarom het Buurtsportwerk en de Zaanse Experiences tijdens vakanties zo succesvol zijn. We zorgen voor structurele dekking van € 0,15 miljoen voor de Zaanse Experiences, zodat deze jaarlijks kunnen plaatsvinden.
We zorgen voor voldoende ruimte voor kinderen om veilig buiten te spelen. Plekken, zoals de natuurspeelplaats in het Darwinpark, zijn voor kinderen onmisbaar om buiten te bewegen.
Een nieuw beheermodel van onze buitensportaccommodaties wordt momenteel uitgewerkt. Daarbij wordt een nieuwe subsidieregeling opgesteld. Ook maken gemeente, verenigingen en stichting gezamenlijk afspraken over de verdeling van taken. Wij zorgen ervoor dat er voldoende middelen zijn om deze afspraken na te kunnen komen en het beheer structureel op orde te houden (€ 0,25 miljoen). Bovendien versterken we ook onze uitvoering op het gebied van sport (€ 0,09 miljoen).
Financiële consequenties (Bedragen x € 1.000)
| Maatregel | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 |
|---|---|---|---|---|
| Beheer Buitensportaccommodaties | 250 | 250 | 250 | 250 |
| Versterking uitvoering (incl. Sport) | 120 | 180 | 180 | 180 |
| Aanpak woonoverlast | 254 | 254 | 254 | 254 |
| Grenzen stellen en perspectief bieden in Burg. In ’t Veldpark | 50 | 50 | 50 | 50 |
| Structurele dekking voor Zaanse Experience | 75 | 150 | 150 | 150 |