Digitale Veiligheid

Bent u slachtoffer geworden van online oplichting, phishing of fraude?

• Doe altijd aangifte of maak een melding bij de politie. Dit is belangrijk. Uw informatie helpt om daders op te sporen en nieuwe slachtoffers te voorkomen. Ook geeft het inzicht over waar, en hoe vaak bepaalde vormen van digitale criminaliteit voorkomen.
• Als u in financiële problemen bent gekomen vanwege online criminaliteit dan kunt u terecht voor hulp bij de gemeente. Onze schuldhulpverleners kunnen u hierbij ondersteunen en informatie geven over bij welke instantie(s) u terecht kunt.
• Meld online criminaliteit ook bij de passende instantie. Bijvoorbeeld bij uw bank als online criminelen toegang kregen tot uw bankaccount en/of -gegevens. Kreeg u te maken met seksueel online overschrijdend gedrag? Dan kunt u terecht bij Offlimits. Home | Offlimits.

We onderscheiden drie soorten online criminaliteit:

• Gedigitaliseerde criminaliteit
• Cybercrime
• Online onrust

Gedigitaliseerde criminaliteit

Gedigitaliseerde criminaliteit is criminaliteit waarbij criminelen internet, computers of digitale middelen gebruiken om mensen, bedrijven of organisaties schade toe te brengen. Daders kunnen snel en op grote schaal slachtoffers maken.

Voorbeelden hiervan zijn WhatsAppfraude, online oplichting, phishing en digitale stalking. Doelen van de dader zijn vaak het verkrijgen van geld, gegevens en het beïnvloeden van mensen.

Cybercrime

Cybercrime is criminaliteit waarbij computers, netwerken, accounts of andere digitale systemen zelf het doelwit zijn. Voorbeelden zijn het hacken van een account, het verspreiden van malware, een ransomware-aanval of het platleggen van een website of netwerk. Bij cybercrime gebruikt de dader de technologie niet alleen als middel. Dat middel is ook het doel van de aanval.

Online onrust

Online onrust ontstaat wanneer berichten, oproepen of discussies op sociale media en andere online platforms leiden tot onrust of verstoringen. Dit kan bijvoorbeeld gaan om het verspreiden van desinformatie, online opruiing, oproepen tot demonstraties of rellen, of het versterken van spanningen tussen groepen inwoners. Online en offline gebeurtenissen beïnvloeden elkaar steeds vaker. Daardoor kan onrust zich snel kan verspreiden en grote invloed hebben op de samenleving.

In Zaanstad ligt de focus op drie doelgroepen: senioren, jongeren en ondernemers. Deze groepen zijn over het algemeen vaker slachtoffer van online criminaliteit en meer kwetsbaar.

Senioren

Senioren maken steeds vaker gebruik van internet voor onder andere bankzaken en online aankopen. Hierdoor kunnen zij ook te maken krijgen met digitale risico’s. Denk bijvoorbeeld aan phishing, oplichting door een nepmedewerker (helpdeskfraude), WhatsAppfraude en andere vormen van online oplichting. Het vergroten van de digitale weerbaarheid helpt senioren om deze risico’s beter te herkennen en veilig online actief te blijven. Ook familieleden, mantelzorgers en naasten kunnen hierbij een belangrijke rol spelen. Dat kan door het gesprek aan te gaan en ondersteuning te bieden. De gemeente draagt hieraan bij door onder andere samen met de Bieb, Veilig Internetten en SeniorWeb voorlichting, en ondersteuning te bieden.

Jongeren

De online- en offlinewereld lopen steeds meer in elkaar over. Iedereen kan te maken krijgen met online risico’s, zoals fraude, accountmisbruik, sextortion, hacking of het ronselen van geldezels. Een geldezel is iemand die zijn of haar bankrekening laat gebruiken om crimineel geld door te sluizen. Jongeren zijn over het algemeen meer online actief en relatief meer kwetsbaar. Daarom is het belangrijk voor hen om veilig en bewust online te leren handelen. Daarbij kunnen ouders een belangrijke rol spelen door met hun kinderen in gesprek te gaan over online gedrag, hoe zij risico’s kunnen herkennen en ze aan te sporen om hulp te zoeken als dat nodig is. De gemeente biedt daarom voorlichting aan voor jongeren, ouders en scholen.

Ondernemers

Ondernemers zijn voor hun bedrijfsvoering steeds meer afhankelijk van digitale systemen en online dienstverlening. Hierdoor kunnen zij te maken krijgen met vele verschillende vormen van digitale dreigingen, zoals phishing, ransomware, factuurfraude, datadiefstal en accountmisbruik. Het vergroten van de digitale weerbaarheid helpt ondernemers om risico’s tijdig te herkennen en de continuïteit van hun bedrijf te beschermen. De gemeente draagt hieraan bij door samen op te trekken met Platform Veilig Ondernemen om ondernemers digitaal weerbaarder te maken. Onder andere door trainingen aan te bieden.

Online criminaliteit raakt steeds meer inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Daarom zet de gemeente Zaanstad zich in om hun digitale weerbaarheid van inwoners te vergroten.

De gemeente Zaanstad werkt in een regionaal samenwerkingsverband samen met:

• Politie Zaanstreek-Waterland;
• Zeven gemeenten binnen de regio Zaanstreek-Waterland: Purmerend, Edam-Volendam, Waterland, Landsmeer, Zaanstad, Oostzaan en Wormerland.

De samenwerking heeft tot doel om de digitale weerbaarheid van onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties te vergroten. Samen met de partners willen we ze meer bewust maken welke vormen van digitale criminaliteit er zijn en hoe deze herkent kunnen worden. Ook willen we dat ze weten wat ze moeten doen als ze met online criminaliteit te maken krijgen.

De gemeente werkt ook samen met onder andere: NH Veilig, het CCV, Openbaar Ministerie (OM), bibliotheken en onderwijsinstellingen. De verschillende partijen delen kennis en volgen ontwikkelingen op het gebied van online criminaliteit.

Beschermen van gegevens

De bescherming van uw privacy bij het verwerken van uw persoonsgegevens vindt de gemeente belangrijk. Daarom gaat de gemeente zorgvuldig met uw persoonsgegevens om. Op onze webpagina Privacyverklaring leest u meer over de bescherming van uw gegevens.

Verklein de kans om slachtoffer te worden van online criminaliteit:

• Maak lange, unieke wachtwoorden zonder persoonlijke informatie. Gebruik daarbij een combinatie van hoofdletters, kleine letters, cijfers en speciale tekens. Als u dit lastig vindt om te onthouden voor de verschillende accounts die u heeft, overweeg dan een passwordmanager.
• Stel tweestapsverificatie in op uw apparaten. Hiermee voegt u een extra ‘beveiligingslaag’ toe naast uw wachtwoord. Op de website van Veiliginternetten leest u hoe u dit doet voor uw accounts.
• Controleer altijd links als u deze toegestuurd krijgt. Dit kan via de website van checkjelinkje.
• Ga niet zomaar in op verzoeken om snel geld over te maken. Zeker niet zonder eerst te controleren of u met de juiste persoon of instantie te maken heeft.
• Neem contact op met de hulplijn van Offlimits als u online iets naars heeft meegemaakt. Denk bijvoorbeeld aan online grensoverschrijdend gedrag. Of als u hulp kunt gebruiken, bijvoorbeeld voor het laten verwijderen van online beeldmateriaal.
• Check via Have I Been Pwned en Check je hack van de politie of uw gegevens (e-mailadres en/of wachtwoorden) zijn gelekt of gestolen. Zo ja, stel nieuwe wachtwoorden in. Let op verdachte e-mails.
• Ontdekt of hoort u verdachte zaken en/of maakt u zich zorgen om iemand? Neem contact op met de politie. U kunt anoniem melding maken van online criminaliteit bij het onafhankelijke meldpunt Meld Misdaad Anoniem.

Voor andere praktische zaken en tips, bezoek de website van Veiliginternetten.