Omgevingsvisie

De Omgevingsvisie gaat over de toekomst van Zaanstad. Hierin komt te staan wat nodig is om in 2040 een fijne en veilige plek te kunnen bieden aan de inwoners en bedrijven die hier willen zijn. De Omgevingsvisie is in eerste instantie bedoeld voor de gemeente zelf. Het geeft richting aan de keuzes die de gemeente moet maken. 

Samen willen we werken aan een welvarende, veilige en duurzame gemeente. Een plek waar iedereen prettig en gezond woont, werkt, recreëert en gelijke kansen heeft. De wereld verandert snel. Daarom hebben we handvatten nodig om belangrijke zaken aan te pakken. Denk aan het woningtekort, de klimaatverandering, de stijgende vraag naar energie, kansenongelijkheid en het vervoersprobleem in de regio. De Omgevingsvisie geeft deze handvatten. Deze handvaten dragen ook bij aan de zes Zaanse Opgaven.

Ruimte maken

De ruimte in onze gemeente is schaars. We willen veel, maar we kunnen niet alles. Veel van wat we willen heeft effect op de leefruimte in onze gemeente. In de Omgevingsvisie 2040 staat hoe we ruimte kunnen maken. We kiezen hierbij voor groei in het bestaande bebouwde gebied. Dus niet voor stadsuitbreiding in het landelijk gebied.

Alles hangt samen

Vraagstukken over de openbare ruimte zijn ingewikkeld. Als je op de ene plek iets doet, heeft dat meteen effect op andere dingen in de omgeving. Daarom kunnen plannen alleen in samenhang met elkaar worden aangepakt. Dat is ook een reden waarom we als gemeente een Omgevingsvisie maken. Zodat iedereen het totaalplaatje ziet. De Omgevingsvisie is straks, samen met de Maatschappelijke visie, de leidraad bij het maken van toekomstplannen voor Zaanstad.

Het voorstel voor de ontwerp Omgevingsvisie klaar. Deze is op 29 juni in de gemeenteraad besproken (zienswijze). Toen was er niet genoeg tijd om alle onderwerpen te bespreken. Daarom is er een vervolggesprek in de raad op 12 september. Met de uitkomsten van de zienswijze van de gemeenteraad leggen we de Omgevingsvisie ter inzage. Dat is naar verwachting in het eerste kwartaal van 2024.

Wat ging er aan vooraf?
Sinds 2018 hebben we verschillende fasen doorlopen om bouwstenen voor de Omgevingsvisie te verzamelen. Hierbij dachten bewoners, maatschappelijke partijen, bedrijven en organisaties in Zaanstad en ook partners in de stad en regio met ons mee over de richting van de Omgevingsvisie. Daarnaast spraken we met de gemeenteraad over de bouwstenen van de visie. Ze zijn gebruikt bij het opstellen van de ontwerp Omgevingsvisie.

Hoe zien mensen Zaanstad in 2040?

Wat komt er nog aan?
We verwachten dat u uw mening over de ontwerp Omgevingsvisie kunt geven in het eerste kwartaal  van 2024. Dat vindt plaats tijdens een formele inspraakprocedure. Iedereen heeft dan zes weken de tijd om te reageren op de inhoud. We verwerken de reacties in een nota van inspraak. Daarna maken we de Omgevingsvisie definitief.

Eind maart is de ontwerp Omgevingsvisie samen met de milieueffectrapportage goedgekeurd door het college van B&W. Dat betekent dat nu de zienswijze periode volgt: iedereen die zich betrokken voelt bij gemeente Zaanstad kan reageren via een zienswijze op de ontwerp Omgevingsvisie en de milieueffectrapportage. We willen deze inspraakprocedure zo snel mogelijk starten.

Met de komst van de Omgevingswet per 1 januari is bepaald dat de ontwerp Omgevingsvisie via het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) gepubliceerd moet worden. Zaanstad is een van de eerste gemeenten in Nederland die de ontwerp Omgevingsvisie met de milieueffectrapportage in het DSO zet. Dit gaat nog niet zonder technische problemen. Het is een behoorlijke puzzel. We werken hard om deze visie in het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) zo spoedig mogelijk ter inzage te leggen.

Als de visie met bijlagen in het DSO staat én het document als PDF is opgemaakt, kunnen we de inspraakprocedure starten. Vanaf dat moment heeft ook iedereen 6 weken de tijd om een zienswijze in te dienen. Zodra de inspraakprocedure start zullen we dat via onze kanalen delen. De planning is erop gericht om vanaf half mei de zienswijzeperiode te starten.

U krijgt met de Omgevingswet te maken als u iets wilt veranderen in uw leefomgeving. Bijvoorbeeld als u plannen heeft om uw huis te verbouwen of een evenement wilt organiseren. Of als u als ondernemer een loods wilt laten plaatsen naast uw bedrijfspand. 

U kunt ook met de Omgevingswet te maken krijgen, als iemand anders iets wil veranderen in uw leefomgeving. Bijvoorbeeld als een bedrijf in uw buurt gaat uitbreiden of als er een nieuwe woonwijk wordt gebouwd. De Omgevingswet biedt mensen die wonen en werken in een gebied ruimte om mee te denken over plannen en projecten van initiatiefnemers. Dit noemen we participatie. Zo kunt u bijvoorbeeld van uw mening geven bij grote bouwprojecten. 

Wat is er anders sinds 1 januari 2024?

Het Omgevingsloket is het nieuwe loket waar u terecht kunt voor een omgevingsvergunning. Zo kunt u hier een vergunningencheck doen. Hiermee kunt u controleren of u een vergunning nodig heeft of een melding moet doen. Ook kunt u hier de vergunning aanvragen en/of de melding doen.


Een sneller vergunningentraject

De gemeente moet voortaan in principe binnen acht weken een besluit nemen over een vergunningaanvraag. Wel mag de gemeente één keer de beslistermijn met zes weken verlengen. Daarna is er nog bezwaar en beroep mogelijk. Wanneer uw vergunningaanvraag complex is kan het zijn dat uw aanvraag onder een uitgebreide procedure valt. In dat geval is de beslistermijn langer.


De gemeente biedt een voortraject aan om uw plannen te toetsen

Wilt u weten of het haalbaar is om voor uw plan een vergunning te krijgen? De gemeente Zaanstad werkt met een voortraject. Hiermee kunt u uw vergunningaanvraag laten toetsen. In dit voortraject denkt de gemeente met u mee over hoe uw plan wenselijk en haalbaar wordt voor gemeente Zaanstad. Met het doorlopen van dit traject vergroot u de kans dat u een vergunning krijgt voor uw plan


Bouwvergunning wordt tweedelig

De Omgevingswet knipt de bouwvergunning op in twee delen: het ruimtelijk bouwen en technisch bouwen. Ruimtelijk bouwen gaat over of u op een bepaalde plek mag bouwen. Technisch bouwen gaat over of uw bouwplan voldoet aan de bouwtechnische voorschriften. 


Nieuwe bouwregels

Met de nieuwe Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) wil de overheid de kwaliteit van bouwwerken en de kwaliteit van het toezicht in de bouw verbeteren. Bij sommige bouwopdrachten moet u straks een kwaliteitsborger inhuren. Ook hebben aannemers de verplichting om te laten zien dat aan alle bouwregels is voldaan. Daarnaast is de aannemer verantwoordelijk voor de gevolgen van eventuele gebreken in de bouw die hij zelf veroorzaakt heeft.

Eén omgevingsplan in plaats van meerdere bestemmingsplannen 

Elke gemeente heeft één omgevingsplan voor haar grondgebied. In het omgevingsplan staan alle regels van de gemeente die gaan over de fysieke leefomgeving. De fysieke leefomgeving gaat over gebouwen, grond, wegen, water, groen, lucht, bodem, enzovoort. Het omgevingsplan vervangt de bestemmingsplannen.

 

Op 1 januari 2024 wordt de Omgevingswet ingevoerd. Die wet onderstreept het belang van participatie: het betrekken van anderen bij je plannen. Wanneer je na 1 januari 2024 een omgevingsvergunning aanvraagt bij de gemeente, wordt ook participatie meegewogen. We kijken naar: wie u heeft betrokken, hoe u ze heeft betrokken en wat u met de resultaten heeft gedaan. Op deze pagina leest u wat wanneer er participatie wordt verwacht, hoe uitgebreid en hoe u dat kunt organiseren.

Betrek de omgeving

Plannen maak je niet alleen. Een sterk plan is geven en nemen. Wees eerlijk en duidelijk over uw plan en betrek uw omgeving erbij. Breng de verschillende belangen van buren, ondernemers, buurtverenigingen, instellingen, belangenorganisaties of overheid in beeld. Door het organiseren van deze participatie, kan uw plan meer draagvlak krijgen. Dit kan ervoor zorgen dat er sneller een besluit wordt genomen bij de aanvraag voor een vergunning. Participatie is echter niet altijd verplicht. Ook kan het bijvoorbeeld alleen gaan om informeren van uw buren. Niet alle participatieprocessen hoeven groot en uitgebreid.

Participatie helpt bij het vergunproces, maar is geen garantie dat u een vergunning krijgt. Dat hangt namelijk ook af van technische eisen, regels en wetten, zoals bestemmingsplannen (per 1 januari 2024 omgevingsplan). Daarnaast blijven de mogelijkheden van bezwaar en beroep altijd bestaan.

Heeft u geen participatie georganiseerd, maar raakt uw plan wel anderen? Dan kunnen we u adviseren om alsnog de (directe) omgeving te infomeren of belangen op te halen. U kunt ervoor kiezen geen participatie te organiseren. Het is immers niet verplicht. Dat zou wel tot gevolg kunnen hebben dat er bezwaar- en/of beroepsprocedures worden gestart.

De komende jaren stellen we ook een Omgevingsvisie, Omgevingsplan en Omgevingsprogramma(‘s) vast. Ook daarbij organiseren we participatie. We informeren inwoners op tijd over die participatietrajecten. En als we een besluit nemen, dan laten we weten hoe we de omgeving hebben betrokken en wat we met de resultaten hebben gedaan.

De Omgevingswet treedt op 1 januari 2024 in werking. In de Omgevingswet staat een nieuw instrument: het omgevingsplan. Het omgevingsplan komt in de plaats van het bestemmingsplan, maar is veel breder dan dat. Er worden nieuwe onderwerpen, maar ook regels van het rijk in opgenomen.
Het omgevingsplan bevat alle regels voor de (fysieke) leefomgeving op lokaal niveau. De fysieke leefomgeving gaat over gebouwen, grond, wegen, water, groen, lucht, bodem, enzovoort. Het omgevingsplan voert ook de opgaven uit, die komen uit het gemeentelijk beleid in de omgevingsvisie. De gemeenteraad stelt één omgevingsplan voor de hele gemeente vast.

Wat staat er in het omgevingsplan?

De wet zegt dat het omgevingsplan een evenwichtige toedeling van functies aan locaties regelt. Dat houdt in dat we rekening houden met de belangen van alle mogelijke functies. Functies geven bijvoorbeeld aan wat er op een locatie mogelijk is aan gebruik, waarvoor een bepaalde locatie is bedoeld of wat een locatie is (bijvoorbeeld het kappen van bomen, wonen, een monument). Daarnaast kan de gemeente in het omgevingsplan regels stellen aan activiteiten. Het aanleggen van een leiding of het exploiteren van een kinderdagverblijf zijn voorbeelden van activiteiten.

De gemeente kan regels stellen in de vorm van:

  • Geen regels: activiteiten zijn daarmee niet expliciet verboden, dus toegestaan.
  • Algemene regels: een activiteit is toegestaan onder duidelijke voorwaarden. Burgers en bedrijven moeten zich aan deze regels houden als ze activiteiten uitvoeren.
  • Vergunningsplicht: een activiteit is niet toegestaan, behalve als aan de vergunning wordt voldaan.
  • Verbod: activiteiten die niet zijn toegestaan. 

Bij het maken van het omgevingsplan moet de gemeente rekening houden met de uitgangspunten van de Omgevingswet.

De Omgevingswet heeft een belangrijk doel. Regels die gelden voor de fysieke leefomgeving moeten inzichtelijker en voorspelbaarder worden. Dat houdt in dat het makkelijker wordt om gebruik te maken van de regels. Maar ook dat er meer samenhang tussen de regels en tussen plannen komt.

Straks kunnen inwoners en initiatiefnemers, via het Digitale Stelsel Omgevingswet (DSO), de regels in het omgevingsplan bekijken. De regels zijn duidelijk en in begrijpelijke taal geschreven. Het is eenvoudig om te zien welke regels er voor een stuk grond gelden. In het DSO kunnen inwoners en initiatiefnemers door middel van vragen zien welke regels er gelden. We noemen dit toepasbare regels. Bijvoorbeeld: is er sprake van een monument ja/nee. Of is het hoofdgebouw gelegen in een beschermd dorps- en stadsgezicht ja/nee, enzovoort.

Voor ieder gebied zijn alle regels voor de fysieke leefomgeving voor dat specifieke gebied op die manier beschikbaar. Ook zijn procedures voor ieder gebied op dezelfde manier geregeld.

 

Gebiedsindelingen, starten met de bestaande woonwijken

Het ‘tijdelijk’ omgevingsplan zetten we stapsgewijs om naar het Zaans omgevingsplan. We beginnen met de ‘bestaande woonwijken’. In deze gebieden verwachten we geen veranderingen en grote bouwplannen. Het zijn gebieden met weinig functiemenging, horeca, industrie of andere bedrijven.

Dit wordt de eerste wijziging van het ‘tijdelijk’ omgevingsplan. Daarom starten we met een pilot in Willis (Krommenie) en de Kerkbuurt (Westzaan). Daarna volgen stapsgewijs de andere woonwijken.

Dynamisch handboek Zaans omgevingsplan

Sinds november 2021 is er een dynamisch handboek Zaans omgevingsplan voor initiatiefnemers, dat regelmatig wordt aangevuld. Dit handboek helpt initiatiefnemers bij het maken van een omgevingsplan voor een gebiedsontwikkeling, dat voldoet aan de regels van de Omgevingswet en de uitgangspunten van de gemeente Zaanstad. Het handboek bestaat uit een procesomschrijving, de standaard basisregels, een toelichting en het Zaans participatieprotocol. Initiatieven kunnen dus gewoon doorgaan.

De projectgroep ‘Het Zaans omgevingsplan’ werkt aan de omzetting van het ‘tijdelijk’ omgevingsplan naar het Zaans omgevingsplan. Zij kijken naar wat er nodig is om vanaf 2022 onze bestemmingsplannen om te zetten naar het Zaans omgevingsplan. Welk gebied doen we eerst? Welke onderwerpen pakken we het eerst op? Hoe brengen we de basis op orde? Hoe houden we ruimte voor initiatieven? En hoe houden we iedereen betrokken?

Wie werken er aan het Zaans omgevingsplan?

Alle collega’s van de afdeling Omgevingsplannen. Met hulp van vakspecialisten, de collega’s van de omgevingsvisie, de Griffie, van de afdelingen Kennis, Duurzaamheid, Vergunningen, Advies &Toezicht en Handhaving. Maar ook vragen we andere ketenpartners om mee te denken/advies te geven, zoals de GGD, de veiligheidsregio en het hoogheemraadschap. Daarnaast overleggen we met collega’s in het land en met  de Vereniging Nederlandse Gemeenten.

De voorbereidende projectgroep bestaat uit medewerkers van:

  • de afdeling Advies &Toezicht;
  • de afdeling Handhaving;
  • de afdeling Vergunningen;
  • de Omgevingsdienst:
  • de afdeling Communicatie; 
  • de afdeling Omgevingsplannen.

De Stuurgroep bestaat uit:

  • afdelingshoofd Vergunningen;
  • afdelingshoofd Omgevingsplannen;
  • afdelingshoofd Visiespecialisten, tevens programmamanager Omgevingswet;
  • afdelingshoofd Gebruikstoezicht (Handhaving).

Zij houden de afdelings- en organisatiebelangen in de gaten.

Klik hier om de veelgestelde vragen over de omgevingswet en omgevingsvisie te bekijken.

Klik hier voor de veelgestelde vragen voor initiatiefnemers.

U kunt verschillende documenten opvragen door te mailen naar omgevingswet@zaanstad.nl:

  • Plan van aanpak Omgevingsvisie (2017)
  • Zaanse Omgevingsvisie woordenlijst (2017)
  • Trendstudie Platform 31 (2018)
  • Economische verkenningen Metropoolregio Amsterdam (2018)
  • Zes opgaven van de omgevingsvisie in cultuurhistorisch perspectief (2018)
  • Regioproject Bodem en Ondergrond in de Omgevingsvisie (2018)
  • Participatieaanpak Omgevingsvisie (2019)
  • Toekomstverkenning en scenario’s (2019)
  • Dynamisch handboek Zaans omgevingsplan (2021)
  • Resultaten enquête Omgevingsvisie (2022)

 

Staat uw vraag hier niet tussen? Of heeft u een opmerking of suggestie of wilt u iets anders kwijt? Stuur dan een  e-mail naar Omgevingswet@zaanstad.nl