Leerplicht en kwalificatieplicht
Schoolverzuim kan grote gevolgen hebben voor de ontwikkeling van een kind. Naar school gaan is daarom belangrijk. In Nederland geldt de Leerplichtwet. Deze wet beschermt het recht op onderwijs. Ouders en verzorgers zijn volgens de wet verplicht om ervoor te zorgen dat hun kind naar school gaat. Ook scholen hebben een belangrijke taak. Zij moeten schoolverzuim voorkomen en op tijd actie ondernemen als een leerling afwezig is.
In de Zaanstreek voert team Leerplicht deze wettelijke taak uit. Team Leerplicht werkt voor de gemeenten Zaanstad, Wormerland en Oostzaan.
Leerplicht voor kinderen van 5 tot 16 jaar
De leerplicht begint op de eerste dag van de maand nadat een kind 5 jaar is geworden. De leerplicht duurt tot en met het schooljaar waarin het kind 16 jaar wordt. Dit geldt voor alle kinderen die in Nederland wonen. Ook voor:
- kinderen met een andere nationaliteit;
- kinderen die asiel hebben aangevraagd;
- kinderen zonder geldige verblijfsvergunning.
Kwalificatieplicht voor jongeren van 16 tot 18 jaar
Voor jongeren van 16 en 17 jaar zonder startkwalificatie geldt de kwalificatieplicht. Een startkwalificatie is een diploma van havo, vwo, of mbo niveau 2 of hoger. Jongeren zonder startkwalificatie moeten onderwijs blijven volgen tot zij een startkwalificatie hebben behaald, of 18 jaar worden.
Taken van de leerplichtambtenaar
De leerplichtambtenaar controleert of kinderen staan ingeschreven op een school en ook naar school gaan. Gaat een kind niet naar school? Dan onderzoekt de leerplichtambtenaar samen met de jongere, de ouders of verzorgers, en de school wat er aan de hand is en welke oplossing mogelijk is. Het doel is dat ieder kind passend onderwijs en passende ondersteuning krijgt. Zo proberen we te voorkomen dat een kind langdurig thuiszit of voortijdig uitvalt. Bij deze werkzaamheden volgt de leerplichtambtenaar de landelijke Methodische Aanpak Schoolverzuim (MAS).
Taken van de ouders en verzorgers
Als ouder of verzorger heeft u volgens de Leerplichtwet een aantal belangrijke verplichtingen. U bent verantwoordelijk voor het naar school laten gaan van uw kind. Hieronder leest u de belangrijkste verplichtingen.
- U moet uw kind inschrijven op een school. Dat moet vanaf 5 jaar. Uw kind mag al naar school vanaf 4 jaar.
- U zorgt ervoor dat uw kind naar school gaat en de lessen volgt.
- U werkt samen met de school. Zo ondersteunt u de ontwikkeling van uw kind. Dat betekent onder andere:
- deelnemen aan oudergesprekken;
- contact houden met leerkrachten of docenten;
- ziekte of een andere geldige reden voor afwezigheid op tijd melden;
- verlof aanvragen bij de schooldirecteur als een kind niet naar school kan door bijzondere omstandigheden.
U kunt vrijstelling van de leerplicht aanvragen bij de leerplichtambtenaar als uw kind door lichamelijke of psychische redenen niet naar school kan of het onderwijsprogramma niet kan volgen.
Voorwaarden voor vrijstelling
U komt in aanmerking voor vrijstelling als aan beide voorwaarden wordt voldaan:
- Uw kind kan door lichamelijke of psychische redenen niet naar de school of onderwijsinstelling
- Extra lesprogramma’s of aanvullende ondersteuning zijn niet passend voor uw kind.
Wanneer moet u de vrijstelling aanvragen?
- Is uw kind jonger dan 5 jaar? Vraag de vrijstelling minstens 1 maand voor de vijfde verjaardag aan.
- Is uw kind ouder dan 5 jaar?Vvraag de vrijstelling aan zodra uw kind door lichamelijke of psychische redenen niet (meer) naar school kan.
- Blijft de situatie het volgende jaar hetzelfde? Vraag de vrijstelling aan vóór 1 juli van dat jaar.
U kunt vrijstelling van de inschrijvingsplicht aanvragen als uw kind 16 of 17 jaar is, geen diploma heeft en een opleiding volgt buiten het reguliere onderwijs. De vrijstelling geldt voor één schooljaar. Vraag de vrijstelling ieder jaar vóór 1 juli aan.
Voorwaarden voor vrijstelling
U kunt de vrijstelling aanvragen als aan alle drie de voorwaarden wordt voldaan:
- Uw kind is 16 of 17 jaar oud.
- Uw kind heeft geen diploma (vwo, havo of mbo minimaal niveau 2).
- Uw kind volgt een opleiding die niet onder het regulier onderwijs valt.
Verklaring ander onderwijs
De school of onderwijsinstelling waar uw kind onderwijs gaat volgen, vult de bijlage bij het formulier in. In deze bijlage staan:
- Gegevens van de school of instelling;
- De gegevens van uw kind
- Informatie over het onderwijsprogramma van de school of instelling.
Gaat uw kind in het buitenland naar school? Dan kunt u vrijstelling van de leerplicht aanvragen. Uw kind moet wel in Zaanstad ingeschreven blijven.
Schooljaar van 1 jaar in het buitenland
Als uw kind 1 schooljaar in het buitenland zit, moet u het volgende regelen:
- Vul vóór 1 juli het vrijstellingsformulier in en lever dit in bij de afdeling Leerplicht. De leerplichtambtenaar nodigt u daarna uit voor een gesprek.
- Lever aan het begin van het schooljaar een verklaring van de buitenlandse school aan. Hierin staat dat uw kind daar is ingeschreven.
- Lever aan het eind van het schooljaar een bewijs van regelmatig schoolbezoek aan bij de afdeling Leerplicht.
Belangrijk: levert u de documenten niet in, dan onderzoekt de leerplichtambtenaar of de vrijstelling geldig is. Zonder geldige vrijstelling kan er sprake zijn van overtreding van de Leerplichtwet. In dat geval kan de leerplichtambtenaar een proces-verbaal opmaken en versturen naar het Openbaar Ministerie.
Langer dan 1 jaar naar het buitenland
Blijft uw kind langer dan 1 schooljaar in het buitenland? Dan gaat de gemeente ervan uit dat uw kind daar woont. Uw kind valt dan niet meer onder de Nederlandse leerplicht. Schrijf uw kind ten minste 5 dagen vóór vertrek uit bij de gemeente.
Als uw kind niet meer ingeschreven staat in Zaanstad, Wormerland of Oostzaan, kan dit gevolgen hebben voor voorzieningen zoals kindertoeslag en de zorgverzekering. Vraag tijdig informatie op bij de organisatie die de voorziening verstrekt.
Vervangende leerplicht voor praktische begeleiding
Is uw kind 14 jaar of ouder en niet in staat regulier dagonderwijs te volgen? Dan is een alternatief leertraject mogelijk. Uw kind kan dan een deel van de tijd praktisch onderwijs volgen. Praktisch onderwijs bestaat uit licht werk, gecombineerd met een begeleidend onderwijsprogramma.
Vervangende leerplicht aanvragen
Vervangende leerplicht in het laatste schooljaar
De Leerplichtwet maakt vervangende leerplicht mogelijk voor jongeren van 15 jaar in het laatste schooljaar die nog geen startkwalificatie hebben.
In plaats van onderwijs op een reguliere middelbare school, kan uw kind worden ingeschreven bij een beroepsonderwijsinstelling, zoals een mbo-opleiding (bijvoorbeeld een Entreeopleiding). Deze inschrijving vervangt dan de normale schoolgang. De gemeente beoordeelt of uw kind voldoet aan alle voorwaarden. Als dat zo is, geeft de gemeente toestemming voor vervangende leerplicht.
U kunt bijzonder verlof aanvragen voor religieuze verplichtingen, vakantie buiten de schoolvakantie, of gewichtige omstandigheden. Gewichtige omstandigheden zijn situaties die buiten uw invloed of het kind liggen. Bijvoorbeeld: ernstige ziekte, overlijden van ouders, een huwelijk of een jubileum.
Vrijstelling voor religieuze verplichtingen
Wilt u uw kind vrijstellen voor godsdienstige of levensbeschouwelijke verplichtingen?
- U mag uw kind 1 dag per verplichting vrij vragen.
- Meld dit uiterlijk 2 dagen vóór de verplichting bij de directeur van de school.
Vrijstelling voor vakantie buiten schoolvakanties
U mag uw kind niet meenemen op vakantie buiten de schoolvakanties. Een uitzondering kan gelden als u door uw beroep niet tijdens een schoolvakantie op vakantie kunt.
- Vraag toestemming bij de schooldirecteur minimaal 8 weken voor vertrek.
- De directeur kan uw kind maximaal 10 dagen vrijgeven, 1 keer per schooljaar.
- Langer op vakantie buiten de schoolvakantie mag wettelijk niet.
- Bent u het niet eens met de beslissing van de directeur? Dan kunt u dit schriftelijk melden.
Vrijstelling vanwege gewichtige omstandigheden
Vrijstelling kan worden verleend als een leerling tijdelijk niet aan de leerplicht kan voldoen door bijzondere omstandigheden.
- Tot en met 10 schooldagen per schooljaar: vraag aan bij de directeur van de school.
- U kunt het formulier opvragen via de mailbox van de leerplicht.
- Dien de aanvraag tijdig in.
- Meer dan 10 schooldagen per schooljaar: vraag aan bij de leerplichtambtenaar van de gemeente waar de leerling woont.
- Vul het formulier in en dien dit tijdig in.
U kunt vrijstelling van de inschrijvingsplicht aanvragen als uw kind 16 of 17 jaar is, nog geen diploma heeft en een opleiding volgt buiten het reguliere onderwijs. De vrijstelling geldt voor 1 schooljaar. Vraag de vrijstelling ieder jaar vóór 1 juli aan.
Voorwaarden
U kunt de vrijstelling aanvragen als aan alle drie de voorwaarden wordt voldaan:
- Uw kind is 16 of 17 jaar oud;
- Uw kind heeft geen startkwalificatie (vwo, havo of mbo niveau 2 of hoger);
- Uw kind volgt een opleiding die niet onder het reguliere onderwijs valt.
Verklaring ander onderwijs
De school of onderwijsinstelling waar uw kind onderwijs volgt, vult de bijlage bij het formulier in. In deze bijlage staan:
- Gegevens van de school of instelling;
- De gegevens van uw kind
- Informatie over het onderwijsprogramma van de school of instelling.