Integriteit en weerbaarheid

Als politieke partij wilt u dat uw kandidaten betrouwbaar en integer zijn. Dat is nodig voor een sterke en eerlijke democratie. Een onderdeel van het selectieproces is om een gesprek aan te gaan met kandidaat-raadsleden over integriteit en weerbaarheid.

Wilt u de integriteit binnen uw partij versterken? Dan helpt deze handreiking u daarbij. Het handboek bundelt alle informatie die beschikbaar is over integriteit van politieke ambtsdragers. Zo kunt u zorgen voor een partijcultuur waarin eerlijk en betrouwbaar handelen vanzelfsprekend is.

U vindt hierin:

  • Een overzicht van informatie om kandidaten van goed gedrag te vinden.
  • Negen praktische hulpmiddelen om integriteit en betrouwbaarheid te toetsen.

Het is ook belangrijk om risico’s te bespreken, dat kan via de weerbaarheidscheck. De check is een kant-en-klare gespreksleidraad voor gesprekken met kandidaat-raadsleden en kandidaat-wethouders. Dit kan gaan om risico’s zoals:

  • Netwerken van kandidaat-raadsleden.
  • Gevaren die ontstaan als iemand actief wordt in de politiek.

Bij het werven van kandidaten is het ook belangrijk om te kijken naar hun nevenfuncties. In de Gemeentewet staan regels om belangenverstrengeling te voorkomen. Nevenfuncties mogen niet in strijd zijn met het werk als raadslid.

Een raadslid mag bijvoorbeeld geen ambtenaar zijn in dezelfde gemeente en ook geen opdrachten uitvoeren voor die gemeente. Maar er zijn ook uitzonderingen.

Door dit vooraf te bespreken, voorkomt u problemen en zorgt u voor een transparant en betrouwbaar bestuur.

Heeft u kandidaten op het oog? Vraag dan voor hen een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) aan. De VOG wordt afgegeven door Justis, de screeningsautoriteit van het Ministerie van Justitie en Veiligheid.

Belangrijk

Rond de aanvraag op tijd af voor het aanleveren van de kandidatenlijst op de dag van kandidaatstelling, 2 februari 2026.

Meer informatie en het aanvragen van een VOG vindt u op de website van Justis.