Monument verbouwen
Wilt u een monument verbouwen, restaureren of onderhouden? Dan moet u rekening houden met regels om de monumentale waarde te behouden. In veel gevallen heeft u een vergunning nodig.
Vergunningplicht
Voor wijzigingen, restauratie en onderhoud aan een monument is meestal een omgevingsvergunning nodig. Onder restauratie vallen werkzaamheden die verder gaan dan normaal onderhoud, zowel aan de binnen- als buitenkant van het monument.
Zonder vergunning mag u geen werkzaamheden uitvoeren. U moet de vergunning vooraf aanvragen via het Omgevingsloket.
Zorg dat u alle benodigde gegevens meestuurt, zoals tekeningen en plannen en eventueel een bouwhistorisch rapport. De indieningsvereisten staan in de Ministeriële regeling Omgevingsrecht.
Vergunningvrij onderhoud
Voor normaal onderhoud is geen vergunning nodig, als u het monument niet wijzigt. Onder normaal onderhoud valt herstel met dezelfde materialen, kleur, detaillering en afwerking en kleine, plaatselijke reparaties.
Voorbeelden van werkzaamheden waarvoor u geen vergunning nodig heeft:
- Houtwerk schilderen in dezelfde kleur (zonder kaalhalen)
- Plaatselijk herstel van metsel- of voegwerk (maximaal 15% van een gevel, tot 20 m²)
- Plaatselijk herstel van pleisterwerk (maximaal 15% van een gevel, tot 20 m²)
- Enkele dakpannen vervangen
- Plaatselijk herstel van kozijnen, ramen of deuren
- Herstel of gedeeltelijke vervanging van goten en regenpijpen
Ook inpandige wijzigingen zonder monumentale waarde (zoals een moderne keuken of badkamer) zijn vergunningvrij.
Neem bij twijfel contact op met de gemeente.
Bij het verbouwen of restaureren van een monument:
- Houd rekening met de cultuurhistorische waarden van het pand
- Stem uw plan vooraf af met de gemeente
- Controleer of een bouwhistorisch onderzoek nodig is
- Werk uw plan uit met een deskundige (architect of bouwkundige)
- Controleer of uw aanvraag compleet is
De gemeente beoordeelt plannen op het behoud van monumentale waarden.
Uw plan moet voldoen aan de restauratierichtlijnen van de gemeente Zaanstad. Deze richtlijnen:
- Zijn een leidraad voor ontwerp, beoordeling en uitvoering
- Zijn gericht op behoud van technische en monumentale kwaliteit
- Staan alleen wijzigingen toe als deze geen historische onderdelen aantasten.
- Reguliere procedure: 8 weken (verlenging mogelijk met 6 weken)
- Uitgebreide procedure: 26 weken (verlenging mogelijk met 6 weken)
De procedure hangt af van de aard en omvang van de werkzaamheden.
Wilt u uw monument verduurzamen? Dat is in veel gevallen mogelijk. U moet daarbij rekening houden met de monumentale waarden van het pand. Per monument en per maatregel is maatwerk nodig.
Voorwaarden
Bij het verduurzamen van een monument gelden de volgende uitgangspunten:
- De monumentale waarden mogen niet worden aangetast.
- Oplossingen moeten passen bij het pand (maatwerk).
- Technische aanpassingen moeten verenigbaar zijn met het gebouw.
De gemeente beoordeelt plannen altijd op behoud van cultuurhistorische kwaliteit.
Mogelijkheden
Veel voorkomende maatregelen zijn bijvoorbeeld het isoleren van dak, vloer of glas; energiezuinige installaties; beperkte aanpassingen aan kozijnen of beglazing. Niet alle maatregelen zijn zonder meer toegestaan. De mogelijkheden verschillen per pand.
Op De Groene Menukaart leest u alles over de mogelijkheden om een monumentaal woonhuis te verduurzamen. Ook kunt u advies op maat krijgen en leest u alles over financiering.
Subsidie herbestemming
U kunt jaarlijks van 1 oktober tot en met 30 november herbestemmingssubsidie aanvragen. Daarna is het aanvraagportaal alleen geopend voor het doorgeven van wijzigingen in de aanvraag. Deze subsidie bevordert een duurzaam gebruik van monumenten en van gebouwen met een cultuurhistorische waarde. De regeling voorkomt dat monumenten waarvoor een nieuwe functie lastig te vinden is, langere tijd leeg staan en daardoor snel achteruit gaan.